Labirentli Balıklar (Anabantidae) - Beta (Betta splendens)
20 Ocak 2008 – 20:44| Sinonim | Betta trifasciata, Betta pugnax |
| Habitat | Tayland, Kamboçya, Laos |
| Boy | 7 cm |
| Davranış | Türe uygun karma akvaryumlar için. |
| Beslenme | Karnivor; etçil. |
| Üreme | Su yüzeyinde köpükten yuva |
| Akvaryum suyu | pH: 7, Sıcaklık: 24-30°C |
| En küçük akv. | 25 cm |
| Yüzme seviyesi | Üst |
| Bakımı | Biraz tecrübe gerektirir |
Görünüş:
En güzel akvaryum balıklarından olan tül kuyruklu betaların doÄŸada Güney DoÄŸu Asya’da yaÅŸayan vahÅŸi örnekleri kısa yüzgeçli ve mat renklidirler. Bu vahÅŸi betalarda da üreme veya bir rakibe boy gösterme zamanlarında mat renklerin parlak kırmızıyla mavinin tonlarına dönüştüğü gözlenir.
Cinsiyet ayrımı:
Yavru betalarda 3. aydan sonra cinsiyet ayrımı yapılabilir. Erkekler daha geniş yüzgeçli ve parlak renklidirler. Dişilerin karınlarında ise toplu iğne başı büyüklüğünde beyaz bir nokta gözlenir.
Beslenme:
Betalar gençken (3 aydan önce) kuru yemlere alıştırılabilirler; fakat ileriki yaşlarda canlı yem verilen balıklarda kuru yeme dönüş çok zordur. Doğal ortamlarında en çok sivrisinek larvalarıyla beslenirler.
Kavgacı:
Erkek betalar güzelliklerinin yanında kavgacılıklarıyla ünlüdürler. DoÄŸada geniÅŸ alanda genellikle seremonileÅŸmiÅŸ gövde gösterilerinden sonra zayıf tarafın kaçmasıyla sona eren zararsız karşılaÅŸmalar, dar akvaryumlarda ölümüne mücadelelere dönüşür. Tayland’da tıpkı dövüş köpekleri gibi, dövüş betaları yetiÅŸtirilir. Dövüşçüler hep kısa güzgeçleriyle daha güçlü vahÅŸi erkek betalardan seçilir. Taraflar dar bir su kabına konduklarında yeni ortamın vediÄŸi çekingenlikten çok çabuk kurtulup, ilk safhada rakipler birbirlerine solungaç ve yüzgeç kabartarak gözdağı vermeye baÅŸlarlar. Ä°kinci safhada yanal salınımlarla kuyruklarıyla suyu hasımlarına karşı itip ÅŸaşılacak kadar güçlü su akıntıları oluÅŸturarak güç gösterisi yaparlar. Üçüncü safhada artık hassas solungaç ve göz çevresini ısırmak üzere gerçek saldırılar baÅŸlar. Taraflar bir açık yakalamak için hızla biribirlerinin çevresinde dönmeye baÅŸlarlar. En tehlikeli dördüncü safhada ise taraflar rakiplerini ağızlarından yakalayarak tabana doÄŸru bastırmaya, böylece olabildiÄŸince uzun süre yüzeyden hava almalarını engellemeye çalışırlar. Bu dövüş aÅŸamaları tekrar baÅŸa dönerek sonuncusuna gelerek saatlerce sürebilir. Birçok zaman da her iki taraf dövüş sonrası bitkinlikten ölür. Akvaryumculukta amaç bu güzel balıkları tabii ki sadistçe dövüştürmek deÄŸil, olabildiÄŸince iyi ÅŸartlar altında -bitkilendirilmiÅŸ ve yeterince geniÅŸ akvaryumlarda- yaÅŸatmaktır.
Kavanozda Beta, akvaryumda Beta!
Küçüklüklerinden itibaren yeterince geniş akvaryumlarda beslenen Betalar çok canlı ve sağlıklı olurlar. Yüzgeçlerinin, renklerinin ve hareketlerinin güzelliklerini sonuna kadar gösterirler. Mutsuz kavanoz Betaları ise sarkan yüzgeçleriyle süklüm püklüm bir görüntü sergilerler. Bir akvaryuma konulduklarında bir süre yüzdükten sonra yorulup dibe çökerler. Üretimde de sağlıklı akvaryum Betalarından çok daha iyi sonuç alınır. Yuvayı yapacak, dişiye kur yapacak ve sonra yavrulara bakacak enerjiyi zor (veya hiç) bulamayan kavanoz betaları genellikle üreme sürecinden kısa bir süre sonra ölürler. Betayı kavanozda yaşatmak sağlıksızlığının yanında acımasızlıktır da.
Gerekli akvaryum şartları ve bakımı:
En uygunu, iyi bitkilendirilmiÅŸ küçük veya orta büyüklükteki akvaryumlardır. ÖrneÄŸin 60×30x30 (30 cm yükseklik) tek bir erkek Betanın Neon veya Rasbora gibi sakin balıklarla bir arada tutulduÄŸu bir akvaryum için yeterli bir ölçüdür. Biraz daha genişçe bir akvaryumda ise Mozayik Gurami gibi sakin labirentli türleriyle beraber beslenebilirler. Akvaryumda Tetrazon gibi Betanın tül kuyruklarını kopartacak bir balık türü bulunmamalıdır. DiÅŸiler ancak üretim amaçlı olarak yumurtlamaya hazır olduklarında erkek balıkların yanına konulmalıdırlar; aksi taktirde sürekli kovalanıp hırpalanabilirler. Ender olarak da sürekli tartaklanan bir diÅŸinin artık canına tak edip erkek balığa saldırdığı ve uzun yüzgeçlerini bir anda parçaladığı gözlenir. Birden çok diÅŸi ise sorunsuzca genişçe bir akvaryumda beslenebilir. Bitkilendirmede Cryptocoryne wendtii gibi taban bitkilerinin yanında Riccia fluitans veya Salvinia cucullata gibi yüzer türlere de yer verilmelidir.
Aquarium Atlas Vol. I
KAYNAK: Bilyap.com.tr